Anne Baba Tutumları

     Eğitimim süresince , beni en çok düşündüren konulardan birisi de karakterlerimiz nasıl şekil aldığıydı. Kenarıya çekilip etraftaki insanların alelacele dolmuşa yetişmeye çalışırken ki çabalarını, çocuğunun elinden tutmuş yolda yürürken çocuğuna nasihatler veren enenin kaygısını, kız arkadaşıyla sarmaş dolaş gezen gencin vurdumduymazlığını, yanına oturan kızdan dolayı ezilip büzülen delikanlının utangaç ve çekingenliğini, geç kaldığı okuluna yetişmeye çalışan öğrencinin sorumluluk bilinci seyrettim… Nasıl oluyordu da insanlar birbirinden bu kadar farkı olabiliyordu.  Nasıl oluyordu da bir genç vurdumduymaz bir tavır takınırken diğer genç tam tersine utangaç ve çekingen bir karakter geliştirebiliyordu?

   Tüm bu soruların cevabı aile yaşantılarında gizli.çocuklarımızın karakterlerini belirlemedeki en büyük etken anne-baba tutumları. Yani anne babanın çocuklarına karşı sergiledikleri tavır ve davranışlar(anne baba tututmları) çocukların karakter  gelişimlerini etkilemektedir.

    Anne ve babalar tarafından çocuklara karşı sergilenen tutumları sınıflandırmak ve kategorilere ayırmak gerekirse, temel olarak şu şekilde özetlenebilir.

1.       Baskıcı ve Otoriter Anne-Baba Tutumu:

    Bu tip aileler yasak ve kurallarla çocuklarına söz hakkı tanımayan, katı kuralcı ve disiplinlidir.çocuklarını azarlayarak ve hakaret ederek çocuklarının şımarmasını önleyeceğini ve onların daha saygılı uslu çocuklar olarak yetiştireceklerini düşünürler.anne babanın otoritesi altında büyüyen bu çocuklar nazik, k, yardımsever , dsiplinlinli dürüst dikkatli  olmalarına rağmen ; ürkek, çekingen, kendine güveni olmayan, öfkeli ve agrasif tavırlar sergileyen, başkalarından kolay etkilenen,otoriteye karşı tam itaat eden, yabancı olan her şeye karşı güvensizlik yaşayan,bastırılmış dürtülerini başkalarına yansıtma gibi otoriter kişilik yapısı gösteren , kendi başına iş yapma yeteneği gelişmemiş, bağımlı korkak bir kişilik getirirler.

2.       Aşırı Hoşgörülü Anne-Baba Tutumu:

         Hiçbir kural ve yasaklamanın olmadığı tabiricaiz çocuğun aileyi parmağının başında oynattığı, bu gevşeklik ve rehavet içerisinde çocuğun hükümdarlığını ilan ettiği aile tipleridir.bu aileler kendini çocuğu için adar ve  tüm planlamalarını çocuklarına göre ayar.ailenin davranışları dengesi ve çocuk merkezlidir.çocukların çok şımartıldığı aile tipleridir.kimi ailelerde kural yok denecek kadar dsiplinsizdir.çocuğun çoğu davranışı aşırı hoşgörüyle karşılanır ve çocuk bile bile kırıp dökse bile anne baba belli bir tepki göstermez. Böylece çocuk neyin doğru neyin yanlış olduğunu anlayamaz ve etrafımızdaki doğru yanlış her şeyi yapmaya hakkı olduğunu düşünen benmerkezci agrasif çocukların sayısıher geçen gün armaya devam eder.

   Böyle ailelerde yetişen çocuklar; sevgi arsızın , ilgi doyumsuzu, kural tanımayan, benmerkezci,geçimsiz, sosyal ilişkileri zayıf ve agrasif karakter edinirler.

         Hiçbir kural ve yasaklamanın olmadığı tabiricaiz çocuğun aileyi parmağının başında oynattığı, bu gevşeklik ve rehavet içerisinde çocuğun hükümdarlığını ilan ettiği aile tipleridir.bu aileler kendini çocuğu için adar ve  tüm planlamalarını çocuklarına göre ayar.ailenin davranışları dengesi ve çocuk merkezlidir.çocukların çok şımartıldığı aile tipleridir.kimi ailelerde kural yok denecek kadar dsiplinsizdir.çocuğun çoğu davranışı aşırı hoşgörüyle karşılanır ve çocuk bile bile kırıp dökse bile anne baba belli bir tepki göstermez. Böylece çocuk neyin doğru neyin yanlış olduğunu anlayamaz ve etrafımızdaki doğru yanlış her şeyi yapmaya hakkı olduğunu düşünen benmerkezci agrasif çocukların sayısıher geçen gün armaya devam eder.

    Böyle ailelerde yetişen çocuklar; sevgi arsızın , ilgi doyumsuzu, kural tanımayan, benmerkezci,geçimsiz, sosyal ilişkileri zayıf ve agrasif karakter edinirler.

3.       Kararsız tutarsız ve Dengesiz Anne-Baba Tutumu:

        Adından da anlaşılabileceği gibi anne babanın kararsız kaldığı dengeli davrAnmadığı anne babanın ortak paydada buluşamadığı birinin ak dediğine diğerinin kara dediği aile tipleridir.kural yok denecek kadar azdır ve kurallar anlık çözüm ve anlık mutluluk içindir. Annenin çocuğuna izin vermediği bir duruma babanın izin verdiği, babanın çocuğuna kızdığı bir durumda annenin hoş karşıladığı, kuralların bazen çok katı uygulandığı bazense hiç yokmuş gibi davranıldığı  kararsız, tutarsız  ve dengesiz bu tip ailelerde yetişen çocuklar karasız,tutarsız, kurallara karşı kayıtsız, çabuk karar değiştiren, duygusal açıdan zayıf,etkilenmeye açık kişilik geliştirirler.

4.       Aşırı Koruyucu Anne-Baba Tutumu:

        Çocuğuna her an bişey olacak korkusuyla onu sürekli koruyup kollayan, hatta zarar görecek korkusuyla evden çıkmalarının kısıtlandığı,çocukların her an kontrol altında tutulduğu,  çocuklarının üzerine titreyen , ilgi ve alakanın yüksek olduğua ile tiplerdir.bu tip aşırı korumacı ve özgürlüğü kısıtlanmış ailelerde yetişen çocuklar, çekingen, aşırı bağımlı, sıkıştığında suçu başkasına atabilen, herkesten anne babası gibi koruyucu tavır bekleyen, zorluklarla mücadele edemeyen karakter edinirler.

5.       Hoşgörülü  ve demokratik Anne-Baba Tutumu:

        Olması gereken düzeyde aile dsiplininin kurulduğu, belli kurallar ve kısıtlamalar çerçevesinde çocukların özgür olduğu, aile bireylerinin olumlu bir iletişim ve sevgi bağıyla bağlandığı, kuralların anne baba ve çocukla beraber konulduğu ve ailevi konuların beraber konuşulup cocuklara söz hakkı tanındığı ideal aile tipleridir.hoşgörü,sevgi  ve güven duygularının ön planda olduğu bu ailelerde yetişen çocuklar; özgüvenleri tam, fikirlerini özgürce ifade edebilen, sorumluluklarını bilen, kendini gerçekleştirmiş geleceğin ideal yetişkin adaylarıdır.

     Kendi bilgilerim ve derlemelerim sonucu hazırladığım bu yazı umarım faydalı olmuştur. Bir sonraki yazımda buluşmak üzere ;) 

  

                                                                                                                         Aslı ÖKSÜZ

                                       Psikolojik Danışman Ve Rehber Öğretmen